Branża druku wielkoformatowego stoi przed rosnącą presją ze strony regulatorów, klientów i własnych strategii zrównoważonego rozwoju, by ograniczać negatywny wpływ działalności na środowisko naturalne. Tradycyjne tusze solwentowe, mimo doskonałych parametrów użytkowych, zawierają lotneganiczne i substancje chemiczne wymagające specjalnych warunków pracy i utylizacji. Atrament ekologiczny to odpowiedź na te wyzwania – rozwiązanie łączące coraz lepsze parametry drukowania z ograniczonym wpływem na środowisko i zdrowie operatorów.

Czym jest atrament ekologiczny i co go odróżnia od tradycyjnych tuszów?

Atrament ekologiczny to szerokie pojęcie obejmujące kilka kategorii materiałów eksploatacyjnych do drukarek wielkoformatowych, które łączy niższa zawartość lub całkowity brak substancji szkodliwych dla zdrowia i środowiska. Główne kategorie atramentów ekologicznych dostępnych na rynku różnią się składem, właściwościami i przeznaczeniem.

Profesjonalny atrament ekologiczny oparty na rozpuszczalnikach ekologicznych – eco-solwentach – to obecnie najpopularniejsza kategoria w druku wielkoformatowym. Eco-solwenty to łagodniejsze alternatywy dla agresywnych rozpuszczalników stosowanych w tradycyjnych tusze hard solvent – biodegradowalne, o niskiej toksyczności i niższej lotności, co przekłada się na bezpieczniejsze warunki pracy i mniejsze wymagania dotyczące wentylacji.

Atramenty wodne to kolejna kategoria ekologicznych materiałów drukowych – oparte na wodzie jako głównym nośniku, pozbawione lotnych rozpuszczalników organicznych. Wymagają specjalnie powlekanych podłoży lub materiałów z powłoką przyjmującą atrament, ale oferują wydruki o doskonałej jakości i bardzo niskim wpływie na środowisko.

Atramenty UV-LED to materiały utwardzane promieniowaniem ultrafioletowym, które po naświetleniu tworzą trwałą, twardą powłokę. Nowoczesne atramenty UV są wolne od substancji sklasyfikowanych jako niebezpieczne i mogą być stosowane przy znacznie niższych wymaganiach ventilacyjnych niż tradycyjne tusze solwentowe.

Właściwości i parametry atramentów ekologicznych

Atrament ekologiczny przeszedł w ostatnich latach znaczącą ewolucję – pierwsze generacje eco-solwentów ustępowały tradycyjnym tuszom pod względem trwałości i odporności wydruków, co ograniczało ich zastosowanie do wnętrz i aplikacji niewymagających wysokiej odporności na warunki zewnętrzne. Nowoczesne atramenty ekologiczne oferują parametry zbliżone do tuszów konwencjonalnych przy znacznie korzystniejszym profilu środowiskowym.

Do kluczowych właściwości nowoczesnych atramentów ekologicznych należą:

• odporność na UV – wydruki zachowują intensywność kolorów przez wiele lat ekspozycji na promieniowanie słoneczne
• odporność na wodę i wilgoć – powłoka atramentowa jest odporna na zachlapania i krótkotrwały kontakt z wodą
• elastyczność – wydruki na elastycznych podłożach nie pękają i nie łuszczą się podczas zginania
• szeroka gama podłoży – nowoczesne eco-solventy drukują na większości materiałów stosowanych w reklamie zewnętrznej i wewnętrznej
• niska emisja VOC – zawartość lotnych związków organicznych znacząco niższa niż w tradycyjnych tusze solwentowych

Zastosowania atramentów ekologicznych

Atramenty ekologiczne znajdują zastosowanie w szerokim zakresie aplikacji druku wielkoformatowego. Reklama zewnętrzna – banery, plakaty, oklejanie pojazdów – to obszar, w którym eco-solventy skutecznie zastępują tradycyjne tusze, oferując porównywalną trwałość przy niższym wpływie na środowisko.

Druk do wnętrz – wydruki na roll-upach, standach, dekoracjach ściennych i wyposażeniu ekspozycyjnym – to zastosowanie szczególnie predestynowane dla atramentów ekologicznych ze względu na bliski kontakt wydruków z ludźmi w zamkniętych pomieszczeniach. Niska emisja substancji lotnych ma tu kluczowe znaczenie dla zdrowia i komfortu użytkowników.

Branża eventowa i targowa to kolejny obszar, gdzie ekologiczne materiały drukowe zyskują popularność – organizatorzy targów i eventów coraz częściej wymagają od dostawców stosowania materiałów z certyfikatami środowiskowymi.

Certyfikaty i normy dla atramentów ekologicznych

Przy wyborze atramentów ekologicznych warto zwrócić uwagę na posiadane certyfikaty potwierdzające ich właściwości środowiskowe i bezpieczeństwo użytkowania. Certyfikat Oeko-Tex potwierdzający brak substancji szkodliwych w wydrukach ma szczególne znaczenie przy zastosowaniach tekstylnych i w pomieszczeniach, gdzie przebywają dzieci. Certyfikaty zgodności z normą EN 71-3 dotyczącą bezpieczeństwa zabawek są wymagane przy druku materiałów przeznaczonych dla dzieci.

Deklaracje producenta dotyczące zawartości VOC i zgodności z dyrektywami unijnymi dotyczącymi emisji substancji lotnych to dokumenty, których warto wymagać od dostawców atramentów ekologicznych.